Na het vertrek van (succescoach) Luis Enrique mag de zoveelste ex-speler van FC Barcelona zijn plek aan het roer overnemen: Ernesto Valverde tekende onlangs een contract voor twee seizoenen. De oud-aanvaller komt over van Athletic Bilbao, waar hij de afgelopen vier jaar mooie dingen heeft laten zien met Los Leones. Zijn impact op de club is duidelijk te zien en de vraag is of hij ditzelfde succes kan overbrengen op FC Barcelona.

Duidelijke verbetering teweeggebracht

In zijn vier jaar bij Athletic Bilboa heeft Valverde duidelijk aangetoond dat hij voor succes kan zorgen. Als we de gespeelde wedstrijden in de Primera División tijdens het Valverde-periode (2013-2017) vergelijken met de vier seizoen er voor (2009-2011 onder Joaquín Caparrós en 2011-2013 onder Marcelo Biesla) dan zien we dat de club veel progressie boekte.

Scorebordjournalist - Blog - Valverde en Koeman - Visual 1

De cijfers liegen er niet om. Valverde lijkt zijn ploeg aanvallend sterker te hebben gemaakt (+8% doelpunten voor), verdedigend beter (-25% doelpunten tegen) en al met al efficiënter in het behalen van resultaten (+21% punten). Dit alles zorgde voor twee mooie top-5 klasseringen (4e in 2013/14 en 5e in 2015/16). Ook buiten de Primera División werden mooie resultaten geboekt door de ploeg:

  • Eerste Champions League deelname sinds 1998/99, door in het seizoen 2014/2015 Napoli te verslaan in de voorronde. In de groepsfase bleken FC Porto en Shakhtar Donetsk echter te sterk en Bilbao moest in de Europa League verder (hierin werd verloren van Torino bij de laatste 32).
  • De finale van de Copa del Rey werd gehaald in 2014/15, maar hierin was Barcelona te sterk: 3-1. Van deze finale staat veel mensen vooral de 1-0 van Messi nog goed bij: zijn solo ging de hele wereld over.
  • Als verliezend finalist mocht Bilbao wel aantreden in de 2015 Supercopa de España, waarin ze in de eerste wedstrijd hun gram haalde voor de verloren bekerfinale: Barcelona werd met 4-0 weggespeeld! Het 1-1 gelijkspel in de terugwedstrijd volstond ruimschoots voor de enige prijs die Valverde in zijn vier jaar zou binnen halen.

Dat laatste punt is wel belangrijk: één prijs in vier jaar. Met die score gaat hij het bij zijn volgende werkgever niet lang uithouden.

Tijd om te oogsten

Valverde weet vast wel waar hij aan begint: van een Barcelona coach wordt veel verwacht. Je doet niet alleen mee om de titel, het liefst strijd je voor de dubbel, triple of zelfs meer. Zijn voorgangers hebben de lat hoog gelegd voor ‘m.

Scorebordjournalist - Blog - Valverde en Koeman - Visual 2

De clubleiding kan echter niet verwachten dat Valverde het effect heeft wat hij heeft gehad bij Athletic Bilbao. Die club kwam van verder en had ruimte om te groeien. Barcelona pakte dit jaar de Copa del Rey en de Supercopa, werd 2e in de competitie achter Real Madrid en haalde de kwartfinale van de Champions League (waarin het verloor van Juventus). Hoeveel kan Valverde dit Barcelona nog laten groeien? Als het verleden een goede indicator is, dan zou de prognose voor het Primera División seizoen 2017/18 er als volgt uit kunnen zien voor de Catalanen:

Scorebordjournalist - Blog - Valverde en Koeman - Visual 3

Als deze prognose uit zou komen, dan zou het eerste seizoen onder Valverde vele records breken:

  • 109 – Meeste punten ooit behaald door een ploeg in één seizoen (huidig record: 100 punten, door Real Madrid in 2011/12 en FC Barcelona in 2012/13).
  • 126 – Meeste doelpunten ooit gescoord door een ploeg in één seizoen (huidig record: 121 doelpunten, door Real Madrid in 2011/12).
  • 28 – Minste tegendoelpunten ooit voor FC Barcelona in één seizoen (huidig FC Barcelona record: 32 tegendoelpunten in 1939/40, toen een seizoen nog 32 wedstrijden telde)*.
  • +98 – Beste doelsaldo ooit aan het eind van één seizoen (huidig record: +89, door Real Madrid in 2011/12 en FC Barcelona in 2014/15).

Of dit alles ook zo uit gaat komen betwijfel ik ten zeerste. De doelpunten records zijn al moeilijk te geloven (zelfs met MSN in de voorhoede), maar het aantal punten is vrijwel onmogelijk. Statistisch gezien kan het, maar het zal moeilijk worden: gezien er 38 wedstrijden zijn in één Spaans seizoen, kan een club maximaal 114 punten behalen. Het beoogde aantal van 109 betekent dat FC Barcelona volgend jaar één wedstrijd mag verliezen, één keer gelijk kan spelen en er 36 moet omzetten in winst. Zelfs Arsenal in 2003/04 – toen zij de naam ‘The Invincibles’ verdiende – deden het niet zo goed: zij lieten op weg naar een ongeslagen seizoen alsnog 24 punten liggen (12 keer gelijk).

Het beoogde aantal van 109 betekent dat FC Barcelona volgend jaar één wedstrijd mag verliezen, één keer gelijk kan spelen en er 36 moet omzetten in winst.

Was Koeman een betere keuze geweest?

Toen bekend werd dat Luis Enrique na het afgelopen seizoen zou stoppen als coach gingen er direct namen de ronde. Eén van deze namen was ook Ronald Koeman. Een andere oud-speler met een rijk Barcelona verleden. Hij zelf heeft in het recente verleden al aangegeven te dromen van het trainerschap bij zijn oude club en met goede resultaten bij Southampton en Everton heeft hij zich ongetwijfeld ook in de kijker gespeeld bij de directie van zijn oude werkgever.

We bekijken Koeman’s tijd bij Southampton (2014-2016) en Everton (seizoen 2016/17) op dezelfde manier als Valverde’s tijd bij Athletic Bilbao. De clubs zijn namelijk vrij vergelijkbaar: (inmiddels) steady in de middenmoot acterend, achter de gevestigde namen (in Engeland heb je nou eenmaal wat meer gevestigde namen, dus Southampton en Everton spelen wellicht om wat lager beschikbare posities dan Athletic Bilbao).

In onderstaand overzicht keken we naar de volgende data:

  • Voor Koeman’s periode bij Southampton vergeleken we de period 2014-2016 (Koeman’s periode) met 2012-2014 (periode met Adkins en Pochettino als trainers).
  • Voor Koeman’s periode bij Everton vergeleken we het seizoen 2016/17 (Koeman’s eerste en tot nu toe enige seizoen) met het seizoen 2015/16 (seizoen met Martínez en Unsworth als trainers).
  • Voor Koeman’s algehele Engelse periode hebben we de twee bovenstaande periodes bij elkaar opgeteld, om een gewogen gemiddelde te krijgen.

Scorebordjournalist - Blog - Valverde en Koeman - Visual 4

Het is een nek-aan-nek race tussen Valverde en Koeman. In termen van doelpunten voor en tegen ontlopen de twee elkaar niet. Beide hebben het bij hun vorige werkgevers voor elkaar gekregen om 8% meer doelpunten te maken en beduidend minder doelpunten tegen te krijgen: Valverde bewerkstelligde een daling van 25%, Koeman zelfs 27%. Daar zit het verschil dus niet.

Het verschil zit ‘m in het aantal behaalde punten. Althans, het minimale verschil zit daar. Waar Valverde met zijn Athletic Bilbao 23% meer punten wist te pakken dan zijn voorgangers, wist Koeman de score met 28% te verbeteren in zijn Engeland periode (+27% bij Southampton, +30% bij Everton). Een verbetering die bij Barcelona in het aankomende seizoen zou zorgen voor een eindtotaal van 115: één punt meer dan het maximaal aantal mogelijke 114 punten…

Waar Valverde met zijn Athletic Bilbao 23% meer punten wist te pakken dan zijn voorgangers, wist Koeman de score met 28% te verbeteren in zijn Engeland periode.

Er viel geen verkeerde beslissing te maken

Bovenstaande data is natuurlijk alles behalve waterdicht. Zo veel variabelen hebben invloed op de prestaties van Valverde en Koeman:

  • De Premier League en de Primera División zijn moeilijk te vergelijken, waardoor parallellen tussen Athletic Bilbao, Southampton en Everton wel te maken zijn, maar nooit één-op-één te vertalen zullen zijn.
  • De clubs hebben niet hetzelfde beginpunt: Athletic Bilbao is nog nooit gedegradeerd uit het hoogste niveau (enige andere clubs in Spanje die dit kunnen zeggen zijn Real Madrid en FC Barcelona) en Everton eindigde acht van de laatste tien seizoenen voor de komst van Koeman in de top-10, terwijl Southampton in 2010/11 nog op het derde niveau (League One) speelde in Engeland.
  • De spelersgroep is niet constant en een middenmoter is nooit zeker van het behouden van hun beste spelers: wie weet wat Koeman in 2014/15 nog meer had kunnen bereiken met Southampton als Lambert, Lallana, Shaw en Lovren niet waren weggekaapt door grotere clubs.
  • En de lijst van invloeden gaat uiteraard nog lang door…

Of Valverde een succes gaat worden bij Barcelona is ook niet alleen afhankelijk van hem. Blessures, vormcrises, sterallures, alles kan gebeuren en alles kan zijn eerste seizoen bij de club maken of breken. Dat de aanstelling van Valverde een terechte keuze is kunnen we wel alvast vaststellen. Afgaand op zijn invloed op Athletic Bilbao is deze promotie naar een topclub meer dan verdiend.

Meer verdiend dan wanneer Koeman was aangesteld? Dat niet perse, maar de tijd voor de Nederlander komt vast nog wel. Barcelona is gek op oud-spelers aanstellen als coach, zijn prestaties zijn de laatste jaren erg goed en dus zal zijn CV vast al ergens op het bureau van voorzitten Bartomeu. Misschien wel net onder die van Valverde toen hij gebeld werd voor de functie.

 


* Primera División record: 15 tegendoelpunten, door Real Madrid  in het seizoen 1931–32.
Uitgelichte foto’s: © PA & © EPA